نم و رطوبت پنهان در ساختمانها؛ چرا تشخیص منبع نشتی اهمیت دارد؟
چرا تشخیص منبع نشتی اهمیت دارد؟
نم و رطوبت اگر برای مدت طولانی در ساختمان باقی بماند، باعث خراب شدن ظاهر دیوارف سقف و کف می شود. ریزش گچ، شوره زدن، تغییر رنگ و باد کردن دیوار، آسیب به کفپوش و پوسیدگی کابینت های چوبی از مواردی هستند که ریشه اصلی آنها وجود نم و رطوبت در ساختمان است. علاوه براین، هوای داخل ساختمان با وجود نم و رطوبت بسیار سنگین است و باعث سرفه، آلرژی، سوزش چشم و آسم می شود. به همین دلیل باید منبع نشتی ساختمان پیدا و برطرف شود.
نم و رطوبت ساختمان از کجا ایجاد می شود؟
نم و رطوبت ساختمان همیشه به دلیل ترکیدگی لوله و نشت آب و فاضلاب از آن نیست. از بخش های مختلف ساختمان به دلیل از بین رفتن عایق و رطوبت بالای محیط نم به اطراف نفوذ کند. اصلی ترین دلیل نم ساختمان عبارتند از:
- نشتی لوله های آب سرد و گرم
- نشتی لوله ها و اتصالات فاضلاب
- خرابی عایق سرویس بهداشتی و حمام
- نشتی توالت فرنگی، فلاش تانک و کفشور
- نفوذ آب باران از پشت بام، نما یا پنجره ها
- نشتی لوله های شوفاژ و پکیج
- بالا آمدن رطوبت از کف و دیوارهای در تماس با خاک
- تجمع بخار آب و تهویه نامناسب در فضاهای مرطوب
روش های رفع نم و رطوبت ساختمان
برای برطرف کردن نم و رطوبت ابتدا باید منبع و منشا آن پیدا شود و سپس متناسب با محل نشت، روش مناسب انتخاب می شود. ممکن است در تبلیغات شنیده باشید که رفع نم و رطوبت بدون تخریب انجام می شود! در اینجا منظور این است که محل نشتی کاملا دقیق با دستگاه شناسایی می شود و از تخریب اضافی برای پیدا کردن محل ترکیدگی لوله جلوگیری می شود. بعد از پیدا کردن محل نشت، همان نقطه تخریب با خسارت کمتر تخریب می شود تا لوله ترمیم شود.
بعد از پیدا کردن محل ترکیدگی لوله، با روش های زیر می توان نم و رطوبت را برطرف کرد:
تعمیر نشتی لوله های آب
در بسیاری از ساختمان های قدیمی، شیرآلات و اتصالات آنها به دلیل رسوب و فرسودگی سوراخ شده یا دچار ترکیدگی شوند. اگر مشکل از شیرآلات است، می توان آنها را تعویض کرد و گاهی مشکل فقط با تعویض مغزی شیر یا واشر رفع می شود. اگر لوله توکار دچار ترکیدگی شده، باید همان نقطه تخریب و سپس عایق بندی و ترمیم یا تعویض لوله انجام شود.
رفع نشتی لوله فاضلاب
اصلی ترین دلیل نم و رطوبت ساختمان، نشتی از لوله های فاضلاب است. استفاده از لوله های بی کیفیت و بالا رفتن عمر ساختمان باعث ایجاد ترک های ریز در لوله های توکار می شوند و فاضلاب از آنها به بیرون نشت می کند. در برخی از مواقع لوله سالم است و اتصالات و آب بندی باید تعویض و ترمیم شود.
رفع نفوذ آب از پشت بام و نما
اگر بعد تشخیص محل نشتی و ترکیدگی لوله مشخص شد که مشکل از پشت بام است، باید محل ترکیدگی و نشت آب ترمیم و تعمیر شود. از خرابی ایزوگام، ترک های سطح پشت بام، درزهای نما و آب بندی نامناسب اطراف پنجره ها از مسیرهای ورود آب باران هستند. با ترمیم ترک و درزها و ترمیم قسمت آسیب دیده ایزوگام پشت بام می توان نم و رطوبت را از بین برد.
رفع نشتی لوله شوفاژ و پکیج
یکی از رایج ترین دلایل ایجاد نم در ساختمان، ترکیدگی لوله های شوفاژ و نشت آب از پکیج است. ابتدا باید دلیل نشتی پکیج و شوفاژ پیدا شود و سپس با روش مناسب آن را برطرف کرد. به عنوان مثال اگر اتصالات و واشر دچار مشکل شده اند باید تعویض شوند.
رفع رطوبت کف و دیوار
در طبقات همکف، زیرزمین و بخش هایی در تماس زیادی با خاک دارند، رطوبت از زمین به مصالح ساختمان منتقل شود. برای رفع این مشکل باید مسیر انتقال رطوبت بررسی و عایق کاری مناسب انجام شود. این مشکل در ساختمان های قدیمی بسیار رایج است، چون در گذشته به عایق کاری کف توجه نمیشد و یا با گذشت زمان عایق از بین رفته است.
ترمیم عایق سرویس بهداشتی، توالت و حمام
اگر مشکل از لوله های سرویس بهداشتی است، ابتدا باید محل ترکیدگی آنها را پیدا کنید و سپس ترمیم و تعمیر نشتی توالت فرنگی انجام شود. اما اگر لوله ها سالم هستند اما هنوز دیوارهای اطراف سرویس بهداشتی نم و رطوبت دارد، مشکل از عایق بندی است. در حالت استاندارد کف و دیوارهای سرویس بهداشتی باید با ایزوگام و سایر مصالح عایق بندی شود و اگر از بین برود، به صورت موضعی و ترمیم قسمت آسیب دیده می توان آب بندی را انجام داد.
چرا محل لکه نم همیشه محل نشتی نیست؟
برخلاف تصور اغلب افراد، آب بعد از نشت از لوله همیشه در همان نقطه از دیوار یا سقف ظاهر نمی شود. چون رطوبت از میان مصالح، فضای بین کاشی و سرامیک، مسیر لوله و درزها عبور می کند و هر نقطه که امکان خروج داشته باشه جمع می شود و به شکل نم دیده می شود. به عنوان مثال، نشتی یک لوله در کف حمام ممکن است چند متر دورتر یا روی سقف طبقه پایین خودش را نشان دهد. به همین دلیل باید با تجهیزات مناسب بتوان ابتدا محل نشت را شناسایی کرد.
تشخیص منشا رطوبت با دستگاه چگونه انجام می شود؟
برای جلوگیری از تخریب بخشش زیادی از کف و دیوارها در شناسایی محل ترکیدگی لوله های آب و فاضلاب از دستگاه استفاده می شود. این تجهیزات با امواج صوتی و حرارتی می توانند با دقت بالا محل دقیق ترکیدگی را شناسایی کنند. البته نوع دستگاه باید متناسب با منشا احتمالی رطوبت انتخاب شود و یک روش برای همه نشتی ها کاربرد ندارد. با حرکت دادن دستگاه در اطراف محلی که نم و رطوبت ایجاد شده، دستگاه با با رطوبت سنج و تجهیزات شناسایی امواج صوتی و حرارتی محل دقیق را شناسایی می کنند. دقت دستگاه ها با هم فرق دارد و هر چه پیشرفته تر باشند، محل دقیق تری را پیدا می کنند و هزینه های تخریب را کاهش می دهند.
5 اشتباه که باعث برگشت دوباره نم می شوند
در بسیاری از مواقع، اگر به جای برطرف کردن علت اصلی نشت، فقط آثار ظاهری رطوبت تعمیر شود، با گذشت زمان دوباره شاهد لکه های نم روی سقف، کف و دیوار خواهید بود. برای جلوگیری از تکرار مشکل، این اشتباهات را انجام ندهید:
- رنگ کردن روی دیوار نم دار: رنگ جدید منبع رطوبت را از بین نمی برد و در صورت ادامه نشتی، دوباره پوسته یا لکه دار می شود.
- استفاده از پوشش ضد رطوبت بدون رفع علت: عایق یا پوشش سطحی زمانی موثر است که مسیر ورود آب شناسایی و برطرف شده باشد.
- تخریب دیوار یا کف بر اساس حدس: محل لکه همیشه محل نشتی نیست و تخریب بدون تشخیص دقیق می تواند بی نتیجه باشد.
- ترمیم دیوار بلافاصله بعد از رفع نشتی: مصالح مرطوب برای خشک شدن به زمان نیاز دارند و گچ کاری یا رنگ آمیزی زودهنگام باعث برگشت لکه می شود.
- نادیده گرفتن نشتی های کوچک: چکه یا نشتی جزئی اگر به صورت مداوم ادامه داشته باشد، دوباره باعث نفوذ رطوبت و آسیب به مصالح اطراف می شود.
جمع بندی؛ لکه نم را تعمیر نکنید، منبع آن را پیدا کنید
در حالت استاندارد باید با مشاهده هر یک از نشانه های نشتی لوله های آب و فاضلاب در ساختمان، ریشه و دلیل اصلی آن را شناسایی و سپس برطرف کنید. به عبارت دیگر، زمانی باید لکه نم را تعمیر کنید که منشاء اصلی آن را قبلا برطرف کرده باشید. با روش های تشخیص نم و رطوبت بدون تخریب و با دستگاه با هزینه کم می توان مشکل را شناسایی و برطرف کرد.
